Nguyễn Huỳnh Thanh
Người gieo giấc mơ trên vùng đất hoang
Từ chiến trường khốc liệt Campuchia đến bục giảng nơi vùng quê nghèo, rồi dấn thân giữa rừng hoang đất đỏ Tân Định, cuộc đời Nguyễn Huỳnh Thanh là hành trình bền bỉ gieo mầm hy vọng giữa nghịch cảnh. Không tiền, không nhà, chỉ có đôi tay chai sạn và một niềm tin sắt đá, ông đã từng bước cải tạo đất hoang thành trang trại trĩu quả, mở lối đi mới cho chính mình và cộng đồng. Hơn ba mươi năm bám đất, ông không chỉ làm giàu bằng nông nghiệp tử tế, mà còn góp sức dựng nên diện mạo nông thôn mới bằng cả tâm huyết và tình người.
Vươn lên từ gian khó
Ông Nguyễn Huỳnh Thanh, người con sinh ra từ vùng quê Tiền Giang, đã trải qua những chặng đường đời không bằng phẳng, từ người lính trên chiến trường Campuchia, đến người thầy cắm bản nơi vùng sâu, và rồi trở thành người nông dân kiên cường dựng xây cơ nghiệp từ hai bàn tay trắng nơi đất đỏ Tân Định, tỉnh Bình Dương.
Năm 1984, khi vừa tròn đôi mươi, ông Thanh xung phong nhập ngũ, mang theo nhiệt huyết tuổi trẻ và lý tưởng cống hiến. Ông được điều động chiến đấu tại chiến trường Campuchia, nơi mà mỗi ngày sống sót trở về là một phần thưởng, là bản lĩnh và lòng trung thành được thử thách trong lửa đạn. Những năm tháng quân ngũ đầy gian khổ, thiếu thốn nhưng giàu tinh thần đồng đội đã khắc sâu vào ký ức ông như một trường học lớn của cuộc đời. Hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ông không chọn nghỉ ngơi, mà tiếp tục nuôi dưỡng khát vọng tri thức. Ông thi đậu vào Trường Trung học Sư phạm Bình Dương, rồi được phân công về giảng dạy tại xã Bình Mỹ, Huyện Bắc Tân Uyên là một vùng quê còn nhiều khó khăn. Suốt bảy năm làm nghề giáo, ông là người thầy tận tụy với học trò, là người bạn của dân làng, là ngọn đèn soi chữ trong những căn nhà chưa có ánh điện. Chính nghề dạy học đã vun đắp cho ông sự nhẫn nại, lòng yêu thương và trách nhiệm với cộng đồng.
Thế nhưng, khát khao làm chủ cuộc sống và tạo dựng tương lai mới đã thôi thúc ông bước sang một hành trình khác. Năm 1992, ông quyết định rời bục giảng, đưa vợ con đến vùng đất hoang sơ Tân Định, huyện Bắc Tân Uyên để bắt đầu lại từ đầu. Khi ấy, nơi đây chỉ là những triền đất đỏ cằn cỗi, không điện, không nước, đường sá chỉ là những lối mòn bụi mù. Gia đình ông bắt đầu cuộc sống mới với hai bàn tay trắng, nhặt ve chai mưu sinh, đào đất, phát rừng, tận dụng từng hạt gạo, cọng rau. Có khi cả nhà sống qua ngày bằng rau rừng, củ khoai, may mắn mới có được bữa cơm no với miếng thịt rừng bắt được. Nhưng chính trong những tháng ngày chạm đáy gian khó ấy, bản lĩnh và ý chí trong ông càng thêm sắt đá. Ông tự nhủ, nếu kiên trì bám đất, chăm chỉ lao động, ngày mai sẽ đổi thay. Và ông bắt đầu gieo những hạt đầu tiên của ước mơ từ từng luống đất khai hoang, từng mái che tạm bợ, từng nhành cây bén rễ. Ông chia sẻ thêm: “Trong hành trình đầy thử thách ấy, vợ tôi luôn là điểm tựa vững chắc. Cô ấy không chỉ đồng cam cộng khổ cùng tôi vượt qua những ngày tháng cơ cực nhất, mà còn âm thầm lo toan việc nhà, chăm sóc hai con nhỏ khôn lớn từng ngày. Có những hôm tôi về nhà tay trắng, mệt nhoài sau cả ngày lao động, thì chính ánh mắt và sự kiên cường của vợ đã tiếp thêm nghị lực để tôi không gục ngã. Nhờ có Cô ấy sát cánh, tôi mới đủ sức bám trụ và từng bước gây dựng cơ nghiệp từ vùng đất khô cằn này.”.
Ông không cam chịu số phận. Giữa vùng đất đỏ hoang vu năm nào, ông đã chọn nông nghiệp làm con đường để thay đổi cuộc sống của chính mình và gia đình. Không có máy móc, cũng chẳng có công cụ hiện đại, ông bắt đầu bằng đôi tay chai sạn và một niềm tin bền bỉ rằng nếu bám đất mà làm, đất sẽ không phụ lòng người.
Những ngày đầu khai hoang là chuỗi ngày không thể nào quên. Ông phải tự mình cuốc từng lớp đất sỏi khô cằn, nhổ từng gốc cỏ dại, gạt từng gốc rễ cây hoang để cải tạo đất trồng. Không quản nắng mưa, ông miệt mài đắp mô, san nền, ươm từng mầm sống giữa vùng đất khắc nghiệt. Mỗi giọt mồ hôi thấm vào đất là một phần ước mơ đang được gieo xuống.
Sau khi cải tạo được một diện tích đất đủ lớn, ông quyết định chọn cây cao su làm hướng phát triển lâu dài. Nhưng vì cao su cần thời gian để cho mủ, ông trồng xen khoai mì để có thêm thu nhập trước mắt, vừa lấy ngắn nuôi dài, vừa giúp che bóng cho cây cao su non. Không dừng lại ở đó, ông còn nuôi thêm vài con heo để tận dụng phân chuồng ủ hoai mụclàm phân bón hữu cơ cho đất vườn, đồng thời tạo thêm nguồn thu nhập phụ.
Chậm rãi, kiên trì và bền lòng, ông chăm sóc từng gốc cây, từng mét đất như chăm chính cuộc đời mình. Và rồi, thành quả cũng đến. Khi những giọt mủ cao su đầu tiên bắt đầu nhỏ xuống, giá mủ khi đó đang cao, mang lại nguồn thu ổn định. Cuộc sống gia đình ông dần khá hơn, từ những bữa cơm đủ đầy đến mái nhà vững chãi. Vườn cao su xanh tốt trải dài trước mắt như một phần thưởng xứng đáng cho những năm tháng vất vả không ngừng nghỉ. Nhìn lại hành trình ấy, ông thường nói: “Khi mình thật lòng với đất, đất sẽ không phụ lòng mình.” Và đúng vậy, chính từ đôi tay trắng, ông đã bền bỉ cày xới, gieo trồng, gây dựng nên nền móng đầu tiên cho những mùa quả ngọt sau này.
Trái ngọt từ một bước ngoặt táo bạo
Đến khoảng năm 2010, khi giá mủ cao su bắt đầu giảm sâu và duy trì ở mức thấp trong nhiều năm liền, hiệu quả kinh tế từ loại cây từng là trụ cột của trang trại cũng dần sa sút. Không thể ngồi yên trước nguy cơ bấp bênh, ông Thanh bắt đầu trăn trở tìm một hướng đi mới để giữ vững kinh tế gia đình trên vùng đất mình đã gắn bó và đổ biết bao công sức.
Nhìn ra tiềm năng của vùng đất phù sa ven sông Bé, nơi có khí hậu và thổ nhưỡng thuận lợi cho cây ăn trái, năm 2014 ông mạnh dạn chặt bớt diện tích cao su kém hiệu quả để chuyển đổi sang trồng 3,5 ha cây có múi, chủ yếu là bưởi da xanh và cam. Đây là một quyết định đầy thử thách bởi không chỉ đòi hỏi vốn đầu tư lớn, mà còn yêu cầu kỹ thuật canh tác hoàn toàn khác.
Không ngại khó, ông tích cực tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do địa phương tổ chức, đồng thời chủ động tìm tòi học hỏi thêm để áp dụng mô hình canh tác hữu cơ. Ông sử dụng phân hữu cơ vi sinh thay cho phân hóa học, hạn chế tối đa thuốc bảo vệ thực vật, hướng đến sản xuất an toàn và bền vững. Kết quả đã vượt ngoài mong đợi, chỉ sau vài năm, vườn bưởi và cam của ông đã phát triển xanh tốt, cho thu hoạch đều đặn với doanh thu trung bình 650 đến 700 triệu đồng mỗi năm, theo số liệu năm 2019, gấp nhiều lần so với trồng cao su trên cùng diện tích.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, đến năm 2018 ông tiếp tục mở rộng quy mô trang trại bằng cách chuyển đổi thêm các khu đất trồng cao su già cỗi kém năng suất sang trồng cây ăn trái như: bưởi da xanh, sầu riêng và cam. Từ vài hecta ban đầu, đến nay trang trại cây ăn trái của gia đình ông đã phát triển lên hơn hàng chục hecta. Cụ thể, trang trại đang canh tác 4 ha bưởi da xanh, 4 ha cam, 1 ha quýt đường và 1 ha sầu riêng, đồng thời vẫn giữ lại khoảng 6 ha cao su như một phần dự phòng linh hoạt. Nhờ sự đa dạng và phân bố hợp lý, mô hình của ông Thanh không chỉ đảm bảo thu nhập ổn định mà còn hạn chế rủi ro trước biến động của thị trường nông sản. Không chỉ dừng lại ở việc làm giàu cho bản thân, sự chuyển đổi táo bạo và thành công ấy của ông Thanh còn trở thành nguồn cảm hứng lớn cho bà con nông dân xung quanh. Nhiều người đã tìm đến học hỏi kinh nghiệm, thay đổi tư duy sản xuất và từng bước vươn lên làm chủ cuộc sống từ chính mảnh vườn của mình.
Ứng dụng kỹ thuật tiên tiến – Sản xuất gắn với an toàn và bền vững
Không chạy theo số lượng, ông Thanh xác định ngay từ đầu phải hướng đến chất lượng và sự bền vững lâu dài. Toàn bộ diện tích bưởi da xanh được canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, áp dụng phương pháp canh tác sinh học với phân vi sinh và phân chuồng ủ hoai mục thay thế dần phân hóa học. Thuốc bảo vệ thực vật được sử dụng có kiểm soát, ưu tiên sinh học để bảo vệ cả người dùng lẫn hệ sinh thái đất. Đặc biệt, trang trại đã đầu tư hệ thống tưới phun tự động hiện đại, dẫn nước từ sông Bé lên hồ chứa rồi phân phối đều khắp vườn. Các khâu phun thuốc, bón phân, thu hoạch cũng từng bước được cơ giới hóa, giúp tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả lao động. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật và công nghệ, mỗi hecta bưởi hiện mang lại thu nhập tương đương 5 hecta cao su trước đây. Trái cây thu hoạch đảm bảo chất lượng cao, thơm ngon, an toàn vệ sinh thực phẩm và có uy tín lớn trên thị trường.
Nhờ hướng đi đúng đắn, mô hình cây ăn trái đặc sản đã giúp trang trại Tám Thanh đạt lợi nhuận trung bình khoảng 2,2 tỷ đồng mỗi năm. Sản phẩm bưởi da xanh của ông Thanh không chỉ tiêu thụ mạnh tại Bình Dương và các tỉnh thành trong nước mà còn được liên kết xuất khẩu thông qua doanh nghiệp, góp phần nâng cao giá trị và thương hiệu nông sản địa phương.
Không để sản phẩm bị lãng phí, những trái bưởi không đạt mẫu mã thương phẩm được ông Thanh sáng tạo chế biến thành rượu bưởi – sản phẩm OCOP độc đáo mang đặc trưng vùng miền. Đây không chỉ là giải pháp tiêu thụ hiệu quả mà còn mở ra một hướng đi mới trong phát triển kinh tế nông thôn gắn với chế biến sâu.
Ngoài hiệu quả kinh tế, trang trại Tám Thanh còn góp phần quan trọng vào phát triển cộng đồng khi tạo việc làm ổn định cho 15 lao động địa phương, với mức lương trung bình 10 triệu đồng/người/tháng. Mô hình này được đánh giá là điển hình tiêu biểu về chuyển đổi cơ cấu cây trồng hiệu quả, góp phần khẳng định vị thế của trái cây có múi vùng Bắc Tân Uyên trên bản đồ nông nghiệp tỉnh Bình Dương.
Góp sức dựng xây nông thôn mới
Không chỉ là một nông dân sản xuất giỏi, ông Nguyễn Huỳnh Thanh còn được biết đến là tấm gương sáng trong phong trào hiến đất, làm đường giao thông nông thôn và đóng góp tích cực cho các hoạt động xã hội tại xã Tân Định, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương.
Năm 2011, khi Nhà nước triển khai chủ trương mở rộng tuyến đường giao thông nông thôn dài 6 km đi qua ấp Vườn Ươm, ông Thanh đã không ngần ngại tiên phong hiến hơn 1,3 ha đất vườn, tài sản quý giá của một nông dân để phục vụ cộng đồng. Không chỉ dừng lại ở đó, ông còn tự nguyện đóng góp 400 triệu đồng để cùng chính quyền hoàn thiện tuyến đường.
Với ông, những con đường mới không chỉ giúp chính gia đình mình thuận tiện đi lại, mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho cả cộng đồng. Tinh thần trách nhiệm ấy tiếp tục được thể hiện qua những lần ông âm thầm bỏ ra thêm hơn 500 triệu đồng vào các năm 2015 và 2018 để sửa chữa, nâng cấp các tuyến đường liên ấp đã xuống cấp. Đích thân ông còn đến từng hộ dân vận động cùng hiến đất, dời rào, chặt cây để mở rộng mặt đường. Câu nói quen thuộc ông chia sẻ là: “Đường sá thông thoáng thì hàng hóa mới ra được thị trường, con cháu đi học, đi làm mới an toàn, nhanh chóng.” Chính sự gương mẫu và chân tình ấy đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ, giúp xã Tân Định huy động được sự đồng thuận cao trong dân, hoàn thành nhiều tuyến đường bê tông sạch đẹp, thay đổi hẳn diện mạo vùng nông thôn. Không chỉ góp công, góp của làm đường, ông Thanh còn thường xuyên dấn thân vào các hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng.
Đặc biệt trong đợt dịch Covid-19, gia đình ông đã ủng hộ hơn 1 tấn cam, bưởi từ vườn nhà, cùng với nhiều nhu yếu phẩm và tiền mặt để hỗ trợ lực lượng tuyến đầu và các hộ dân khó khăn. Là thành viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã Tân Định, ông luôn đi đầu trong các phong trào xây dựng đời sống văn hóa, phát triển nông thôn mới, hỗ trợ người nghèo. Với những nông dân trẻ muốn lập nghiệp từ đất, ông Thanh luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trồng cây có múi, truyền lại những bài học quý giá từ thực tiễn. Ông nói: “Mình làm được, thì người khác cũng sẽ làm được chỉ cần có chí và nghĩ cho cái chung.”.
Những đóng góp âm thầm nhưng bền bỉ ấy đã khiến ông Nguyễn Huỳnh Thanh trở thành hình mẫu của người nông dân hiện đại: không chỉ làm kinh tế giỏi mà còn giàu trách nhiệm cộng đồng. Ông là minh chứng sống động cho chân lý: “Gieo mầm thiện lành, gặt trái an vui.”
Thu Thảo
|
Các danh hiệu và bằng khen tiêu biểu – Nông dân Việt Nam xuất sắc 2024: Được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam vinh danh là 1 trong 63 nông dân tiêu biểu toàn quốc, nhờ thành tích nổi bật trong phát triển kinh tế nông nghiệp và đóng góp xây dựng nông thôn mới. – Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương: Nhận vào các năm 2013, 2017 và 2019 vì có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua yêu nước và sản xuất, kinh doanh giỏi. Các danh hiệu cấp địa phương: – Hội viên nông dân tiêu biểu cấp huyện và tỉnh. – Nhiều năm liền đạt danh hiệu “Nông dân sản xuất – kinh doanh giỏi”. Hiện là Ủy viên Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Tân Định, tích cực tham gia các hoạt động xã hội, đại diện tiếng nói người nông dân. |